नेपाल दक्षिण एशियाको एक उदीयमान लगानी गन्तव्यको रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ प्राकृतिक स्रोतको प्रचुरता, युवा जनशक्ति, बढ्दो बजार, र क्षेत्रीय कनेक्टिभिटीको विस्तारले नेपाललाई बहुआयामिक क्षेत्रमा लगानीका लागि आकर्षक बनाएको छ। यस परिप्रेक्ष्यमा, एक्सप्लोर होल्डिङ्स प्रा. लि. ले विभिन्न उच्च सम्भावनायुक्त क्षेत्रमा लगानीका अवसरहरू प्रदान गर्दै आएको छ, जसले दीर्घकालीन प्रतिफल र दिगो विकासलाई एकसाथ जोड्दछ।
जलविद्युत् क्षेत्र नेपालका लागि सबैभन्दा प्रमुख र रणनीतिक लगानी क्षेत्र हो करिब ८३,००० मेगावाट सैद्धान्तिक क्षमता भएको यस क्षेत्रमा अझै ठूलो हिस्सा उपयोग हुन बाँकी छ। एक्सप्लोर होल्डिङ्सले जलविद्युत् परियोजनामा लगानी, विकास तथा व्यवस्थापनमा सहकार्य गर्दै आन्तरिक ऊर्जा आपूर्ति मात्र होइन, भारत र बङ्गलादेश जस्ता छिमेकी देशहरूमा निर्यातको अवसरलाई समेत प्राथमिकता दिएको छ।
कृषि क्षेत्र नेपालको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड हो। व्यावसायिक कृषि, अर्गानिक उत्पादन, जडीबुटी खेती तथा एग्रिबिजनेसमा लगानीको ठूलो सम्भावना रहेको छ। एक्सप्लोर होल्डिङ्सले आधुनिक कृषि प्रविधि, प्रशोधन उद्योग, कोल्ड स्टोरेज तथा मूल्य श्रृंखला विकासमार्फत कृषि क्षेत्रलाई व्यवसायिक बनाउने लक्ष्य राखेको छ। यसले आयात प्रतिस्थापन र निर्यात प्रवर्द्धनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेछ।
शिक्षा क्षेत्र पनि लगानीका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। गुणस्तरीय शिक्षा तथा प्राविधिक सीप विकासमा माग बढ्दै गएको अवस्थामा आधुनिक विद्यालय, कलेज, प्राविधिक शिक्षा केन्द्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका शैक्षिक संस्थाहरू स्थापना गर्ने अवसर प्रशस्त छन्। एक्सप्लोर होल्डिङ्सले शिक्षा क्षेत्रमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने परियोजनाहरू विकास गर्न प्रतिबद्ध रहेको छ।
उद्योग तथा उत्पादन (Manufacturing) क्षेत्रले नेपालमा औद्योगिकीकरणलाई गति दिने प्रमुख माध्यमको रूपमा काम गर्न सक्छ। खाद्य प्रशोधन, औषधि उत्पादन, हर्बल उत्पादन, निर्माण सामग्री तथा उपभोक्ता वस्तु उत्पादनमा लगानीको ठूलो सम्भावना रहेको छ। स्थानीय कच्चा पदार्थको उपयोग, श्रम लागतको प्रतिस्पर्धात्मकता तथा क्षेत्रीय बजार पहुँचले यस क्षेत्रलाई अझ आकर्षक बनाएको छ।
आतिथ्य (Hospitality) तथा पर्यटन क्षेत्र नेपालका प्रमुख आर्थिक स्तम्भहरूमध्ये एक हो। प्राकृतिक सौन्दर्य, सांस्कृतिक विविधता तथा साहसिक पर्यटनका कारण नेपाल विश्वभरका पर्यटकहरूको आकर्षणको केन्द्र बनेको छ। होटल, रिसोर्ट, वेलनेस सेन्टर, स्पा तथा इको-टुरिजम परियोजनाहरूमा लगानीका व्यापक अवसरहरू छन्। एक्सप्लोर होल्डिङ्सले उच्चस्तरीय आतिथ्य सेवा विकासमार्फत पर्यटन क्षेत्रलाई सुदृढ बनाउने लक्ष्य लिएको छ।
स्वास्थ्य सेवा (Healthcare) क्षेत्रमा पनि लगानीको ठूलो सम्भावना देखिएको छ। आधुनिक अस्पताल, डायग्नोस्टिक सेन्टर, मेडिकल कलेज, टेलिमेडिसिन तथा हर्बल औषधि उद्योगमा लगानीले दीर्घकालीन लाभ दिन सक्छ। साथै, मेडिकल टुरिजम, वेलनेस टुरिजम र डेन्टल टुरिजम जस्ता नयाँ क्षेत्रहरू पनि तीव्र रूपमा विकास हुँदै गएका छन्, जसमा एक्सप्लोर होल्डिङ्सले विशेष ध्यान दिएको छ।
यसका अतिरिक्त, अनुसन्धान तथा विकास (R&D), गुणस्तर परीक्षण प्रयोगशाला, सूचना प्रविधि (IT), पूर्वाधार विकास तथा नवीकरणीय ऊर्जा जस्ता क्षेत्रहरूमा पनि लगानीका अवसरहरू विस्तार हुँदै गएका छन्। यी क्षेत्रहरूमा लगानी गर्दा नवप्रवर्तन, प्रतिस्पर्धात्मकता र दीर्घकालीन आर्थिक वृद्धि सुनिश्चित गर्न सकिन्छ।
नेपाल सरकारले पनि विदेशी तथा निजी लगानीलाई प्रोत्साहन गर्ने नीतिहरू लागू गर्दै आएको छ। सार्वजनिक–निजी साझेदारी (PPP), कर छुट, सहुलियत ऋण तथा लगानीमैत्री वातावरणले लगानीकर्ताहरूलाई थप आकर्षित गरेको छ।
एक्सप्लोर होल्डिङ्स प्रा. लि. ले लगानीकर्ताहरूलाई परियोजना पहिचानदेखि कार्यान्वयनसम्मको सम्पूर्ण प्रक्रिया व्यवस्थापन गर्ने, जोखिम मूल्याङ्कन गर्ने तथा दीर्घकालीन रणनीतिक साझेदारी निर्माण गर्ने सेवा प्रदान गर्दछ। कम्पनीको लक्ष्य केवल आर्थिक प्रतिफल मात्र नभई दिगो विकास, रोजगारी सिर्जना तथा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा योगदान पुर्याउनु पनि हो।
समग्रमा, नेपालमा बहुआयामिक क्षेत्रमा लगानीका अपार सम्भावनाहरू रहेका छन्। एक्सप्लोर होल्डिङ्ससँग सहकार्य गरी रणनीतिक रूपमा लगानी गर्दा दीर्घकालीन लाभ, क्षेत्रीय विस्तार र दिगो विकास सुनिश्चित गर्न सकिन्छ।
डा. कृष्ण पाण्डे
एमबीए, पीएचडी (सीएसआर), सीएफपी, अर्थशास्त्री
प्रबन्ध निर्देशक
एक्सप्लोर होल्डिङ्स प्रा. लि.
